به روش خودتون حسابداری کنید...

مقالات
اعتبارات اسنادی LC

 وصولی اسنادی

 وصولی اسنادی عملی است که در آن صادر کننده، اسناد حمل کالا را با دستورالعملهایی دقیق به بانک خود (بانک ارسال کننده) میدهدکه آنها را از طریق بانک وصول کننده در کشور وارد کننده ارایه دهد. بانک وصول کننده تنها هنگامی اسناد مزبور را به خریدار تحویل می دهد که او تمامی شرایطی را که فروشنده تعیین کرده است را اجرا نماید. مثلا در برابر تحویل اسناد قیمت کالا را بپردازد یا برات کشیده شده توسط صادرکننده بر عهده وارد کننده را قبولی نویسی کند. وصولی اسنادی برای واردکننده این مزیت را دارد که به هنگام پرداخت قیمت یا قبولی نویسی برات، اسناد حمل را که مبین حمل کالاهای معینی بوده و نسبت به آنها حق مالکیت به وجود می آورد، دریافت می کند و بنابراین منطقا می تواند مطمین شود که با پرداخت یا قبولی نویسی، مبیع را واقعا تحویل می گیرد. صادر کننده نیز می داند که اسناد حمل زمانی به واردکننده تحویل داده خواهد شد که عملا تمام شرایطش را برآورده سازد. صادر کننده تنها موقعی میتواند وجوه حاصله از فروش را به مصرف رساند که خریدار در برابر اسناد، قیمت کالا را تأدیه یا برات قبولی شده را در زمان سررسید پرداخت کند و آن هم به شرطی که وجوه مزبور ارسال شده باشد. به هر حال، در زمانی که فروشنده کالا را می فرستد هیچ اطمینانی ندارد که آیا خریدار واقعا قیمت آن را خواهد پرداخت یا برات را قبولی نویسی خواهد کرد یا نه ؟ در نتیجه، وصولی اسنادی به شرطی وسیله مناسب برای تضمین پرداخی محسوب میشود که طرفین معامله صادراتی به یکدیگر اعتماد داشته و وضعیت سیاسی، اقتصادی و حقوقی کشور متبوع واردکننده از ثبات برخوردار باشد.

 مراحل وصولی اسنادی

  وصولی اسنادی اساسا سه مرحله را در بر می گیرد:

- صادر کننده و وارد کننده در قرارداد فروش راجع به شرایط پرداخت، از جمله شرایط وصولی توافق می کنند

- صادر کننده، کالا را طبق شرایط موافقتنامه فروش ارسال دارد. به دنبال آن کلیه اسناد لازم (مانند سیاهه، بارنامه، گواهی بیمه و گواهی مبدا) را با دستور دقیق برای وصول، جهت بانک خود (موسوم به بانک ارسال کننده) می فرستد. سپس بانک ارسال کننده، اسناد را به یک بانک کارگزار (بانک وصول کننده) واقع در اقامتگاه وارد کننده فرستاده و شرایط واگذاری اسناد به واردکننده را تعیین می کند

 - بانک وصول کننده، دریافت اسناد را به اطلاع واردکننده می رساند و شرایط واگذاری آنها را به وی ابلاغ می کند. واردکننده قیمت کالا را می پردازد یا برات را قبولی نویسی می نماید و در مقابل، اسناد مربوط را دریافت می دارد. به دنبال آن، بانک وصول کننده مبلغ وصولی یا برات قبولی نویسی شده را جهت بانک ارسال کننده می فرستد. این بانک نیز مبلغ مزبور را به حساب صادرکننده می گذارد یا برات قبولی نویسی شده را به او تحویل می دهد.

اقسام وصولی اسنادی

 سه نوع اصلی وصولی در معاملات بازرگانی بین المللی وجود دارد و ماده مربوط به پرداخت در هر قرارداد فروش باید مشخص نماید که طرفین کدام یک از این سه قسم را انتخاب کرده اند، این سه قسم عبارتند از:

 - تحویل اسناد در مقابل پرداخت

- تحویل اسناد در مقابل قبولی نویسی

- قبولی نویسی همراه با تحویل اسناد در مقابل پرداخت

 اعتبار نامه اسنادی (Letter of Credit)

 اگر صادرکننده نتواند به توانایی و آمادگی خریدار برای پرداخت قیمت اطمینان کند و یا اگر وضعیت سیاسی، اقتصادی و حقوقی کشور واردکننده فاقد ثبات باشد، صادرکننده برای دریافت تضمینی در مورد پرداخت اعتبارنامه اسنادی اصرار خواهد کرد. این سند متضمن تعهد پرداخت توسط یک یا چند بانک است و نتیجتاٌ در قیاس با وصولی اسنادی تضمین بیشتری به صادرکننده می دهد.

 تعاریف

 اعتبار اسنادی: اعتبار اسنادی تعهدی از بانک است که به خریدار و فروشنده داده می شود. تعهد می شود که میزان پرداختی خریدار به فروشنده بموقع و با مبلغ صحیح به دست فروشنده خواهد رسید. هرگاه که خریدار قادر به پرداخت مبلغ خرید نباشد، بانک موظف است باقیمانده یا تمام مبلغ خرید را بپردازد. اعتبارات اسنادی اغلب در معاملات بین المللی به منظور اطمینان از دریافت مبالغ پرداختی مورد استفاده قرار می گیرد.

 بدلیل ماهیت معاملات بین المللی که شامل عواملی همچون مسافت و تفاوت قوانین کشورهاو. . . ، اعتبارات اسنادی یک جنبه بسیار مهم در تجارت بین المللی شده است. بانک همچنین به نیابت از خریدار که نگهدارنده اعتبارات اسنادی است تا زمان در یافت تائیدیه که کالاهای خریداری شده حمل شده اند وجه را پرداخت نخواهد کرد.

 اعتبار اسنادی تعهدی کتبی است که یک بانک (موسوم به بانک بازکننده) بنا به درخواست و طبق دستورات خریدار، در مورد پرداخت مبلغی معین ظرف مهلتی مقرر و در مقابل اسنادی مشخص به فروشنده می دهد

 اعتبارات اسنادي خارجي- ارزي: اعتبار اسنادي خارجي/ ارزي نوعي شيوه پرداخت و خدمتي است كه بانك بنا به درخواست مشتري/ خريدار براي خريد يا سفارش كالا يا خدمات از يك فروشنده/ ذينفع خارجي و به نفع وي برقرار مي نمايد. بانك مي تواند باگشايش اعتبار اسنادي خارجي ارزي تمام و يا بخشي از تسهيلات تصويب شده طرحي را براي خريد يا سفارش كالا و يا خدمات به يك فروشنده/ ذينفع خارجي معرفي شده ازسوي مشتري و به نفع وي كارسازي نمايد.

پرفرما: (Proforma Invoice)

منظور سندي است كه توسط فروشنده/ ذينفع و به نام خريدار/ مشتري صادرشده و در آن نوع كالا يا خدمات، مشخصات فني آن، ميزان يا مقدار، شرايط تحويل كالا و يا اجراي خدمات، مبلغ جزء و كل، شرايط پرداخت، شرايط بازرسي، زمان و مراحل بازرسي، زمان تحويل و ساير مفاد مورد توافق فروشنده/ ذينفع و خريدار به روشني قيد شده است. پرفرما بايد داراي زمان اعتبار كافي باشد. در صورتيكه مفاد پرفرما مورد قبول خريدار قرار گيرد و خريدار بر اساس شرايط آن عمل كند

  اعتبارات اسنادي داخلي/ ريالي: اعتبار اسنادي داخلي/ ريالي نوعي شيوه پرداخت و خدمتي است كه بانك بنابه درخواست مشتري/ خريدار براي خريد يا سفارش كالا يا خدمات از يك فروشنده/ ذينفع داخلي و به نفع وي برقرارمينمايد. بانك مي تواند باگشايش اعتبار اسنادي داخلي/ ريالي، تمام و يا بخشي از تسهيلات تصويب شده طرحي رابراي خريد يا سفارش كالا و يا خدمات به يك فروشنده/ ذينفع داخلي معرفي شده از سوي مشتري و به نفع وي کارسازی نماید.

 خريدار/ مشتري: منظور شخص حقيقي يا حقوقي است كه با مراجعه به بانك و با علم به ضوابط و مقررات گشايش اعتبارات اسنادي داخلي - ريالي و همچنين شرايط بانك، درخواست گشايش اعتبار اسنادي داخلي- ريالي می نمايد.

  فروشنده/ ذينفع: منظور شخص حقيقي يا حقوقي است كه طرف قرارداد خريدار/ مشتري بوده و اعتبار اسنادي داخلي - ريالي به نفع وي افتتاح مي شود.

 بانك كارگزار فروشنده/ ذينفع: منظور بانك واسطه اي است كه توسط فروشنده/ ذينفع به عنوان واسطه كار، معرفي و اعتبار اسنادي داخلي ريالي از طريق آن به فروشنده/ ذينفع ابلاغ مي گردد. بانك مي تواند كارگزار موردنظر خود را با وجود درخواست فروشنده/ ذينفع در اعتبار تعيين نمايد.

هدف و مزایا

 اعتبار اسنادی به عنوان وسیله ای که پرداخت را تضمین می کند، برای تطبیق منافع متعارض صادرکننده (فروشنده) و واردکننده (خریدار) از هر جهت مناسب است به طوری که :

 - صادرکننده می خواهد مطمین شود که قیمت کالایی را که فروخته و تحویل داده است دقیقا طبق شرایط موافقتنامه فروش دریافت خواهد کرد. از آنجا که اعتبار اسنادی تعهد بانک است، فروشنده می تواند به جای تکیه بر توانایی یا تمایل خریدار در پرداخت قیمت، از چنین بانکی تقاضای پرداخت وجه معامله را بنماید.

 - از سوی دیگر، خریدار به شرطی مایل است قیمت را بپردازد که اطمینان حاصل کند صادرکننده به تعهداتش طبق موافقتنامه فروش عمل کرده است و خصوصا اینکه کالای ارسالی صادرکننده با کالای سفارش شده انطباق دارد.

 بانک با صدور اعتبار اسنادی از جانب وارد کننده، به عنوان واسطه ای میان خریدار و فروشنده عمل می کند و می تواند کمک و تسهیلاتی را برای سامان دادن به مبادلات تجاری غالبا پیچیده، در اختیار طرفین قرار دهد. ميزان کارمزد ارائه خدمات گشايش اعتبار اسنادي، براي 3 ماه اول 2 در هزار مبلغ گشايش اعتبار و به ازاء هر ماه اضافه مبلغ نيم در هزار مبلغ گشايش اعتبار مي باشد.

هزينه هاي مربوط به پست، تمبر مالياتي و سوئيفت به عهده خريدار/ متقاضي مي باشد.

مراتب گشایش اعتبار اسنادی آمده در شکل فوق به شرح ذیل می باشد:

  مراحل گشایش اعتبار اسنادی

1- قرارداد

2- تقاضای گشایش اعتبار

 3- روابط کارگزاری

4- ابلاغ اعتبار اسنادی

1. واردکننده و صادرکننده، قرارداد جامع با در نظر گرفتن کلیه شرایط موردنظر را منعقد می کنند.

2. وارد کننده به بانک خود مراجعه و در خواست گشایش اعتبار اسنادی L/C می نماید. درصد پيش دريافت به منظور گشايش اعتبار اسنادی از خريدار/ متقاضي، به کل مبلغ پروفرما، ميزان اعتبار و وضعيت اعتباري خريدار/ متقاضي با بانک، بستگي داشته و توسط ارکان اعتباري بانک تعيين مي شود.

اين ميزان تابع مقررات بانک مرکزي جمهوري اسلامي ايران مي باشد و در حال حاضر حداقل 10% کل مبلغ گشايش اعتبار با توجه به وضعيت اعتباري مشتري تعيين مي گردد و تضمين باقيمانده وجه اعتبار، بر اساس مقررات جاري بانک و در قبال يک يا تلفيقي از تضمين هاي معتبر نظير وثيقه ملکي، مسدود نمودن سپرده مدت دار بانکي به نفع بانک، اوراق مشارکت با تضمين دولت يا بانکهاي دولتي، ضمانت نامه بانکي يا پوشش شرکت هاي معتبر بيمه (‌به هزينه خريدار/ متقاضي) ‌و ساير وثائق (اوراق بهادار) مورد قبول بانک و حداقل به ميزان 120 درصد کل مبلغ گشايش اعتبار اسنادي، پس از کسر مبلغ پيش دريافت، خواهد بود.

 3. بانک واردکننده از طرف واردکننده به بانک مورد تاییدش در کشور صادرکننده، متعهد به پرداخت مبلغ کل کالا طبق قرارداد شده (اعتبار اسنادی) و بانک ذینفع از طرف صادرکننده تحویل اسناد رسمی را تضمین می نماید.

 4. بانک صادرکننده، اعتبار اسنادی را به ذینفع خود ابلاغ می نماید.

 5. آخرین مرحله از نظر وارد کننده کالا (ترخیص کالا)

 پس از اینکه فروشنده بار را تحویل گرفت و مدارک را به بانک خود تحویل داد، مدارک به بانک مقابل می رسد. بانک پس از اینکه، خریدار حساب خود را تسویه و اعتبار اسنادی مربوطه را در حالت نقدی آزاد نمود، مدارک حمل را ظهر نویسی کرده و تحویل خریدار می نماید. خریدار با مدارک ظهر نویسی شده و دیگر مدارک لازم به گمرک مراجعه نموده و پس از پرداخت حقوق و عوارض گمرکی کالای خود را ترخیص می نماید. به این مفهوم اگر کالایی ثبت سفارش نشده باشد ترخیص آن از گمرک مشکل و حتی ممکن است مرجوع گردد و تقریبا شبیه کالای قاچاق خواهد بود. بنابراین هر وارداتی باید ثبت سفارش گردد، حتی اگر بدون انتقال ارز و گشایش اعتبار اسنادی باشد

 مدارکی که باید به بانک معامله کننده اسناد ارایه شود عبارتند از :

 1. صورتحساب

 2. گواهی مبدأ، که اتاق بازرگانی کشور صادرکننده و یا اتاق بازرگانی استانی که مبدأ کالاست، گواهی مبدأ را صادر و برای ارایه به بانک به صادرکننده تحویل می دهد.

3. بیمه نامه – کالا باید در سرتاسر مسیر بیمه باشد.

4. گواهی بازرسی – که موارد ذیل را تایید می نماید :

- مقدار کالا

- کیفیت کالا

- مشخصات فنی و استاندارد

 - بسته بندی

5. گواهی های خاص

 اخذ این گواهی ها اجباری است و در زیرنویس کتاب مقررات صادرات و واردات آورده شده اند مانند گواهی سلامت فرآورده های دامی، گوشت و. . . . . در صورتی که زیرنویسی برای کالایی نباشد اخذ آن لزومی ندارد

6. اسناد، جدول و وضعیت حمل کالا - مانند –

 - بسترهای مختلف حمل و نقل :1) زمینی – ریلی 2) هوایی 3) دریایی

 7. بارنامه : که نشانگر خروج کالا از ید فروشنده می باشد. یعنی کالا به صورت فیزیکی به سمت واردکننده حرکت کرده است.

 اشکال اعتبار اسنادی

اعتبار اسنادی ممکن است قابل برگشت یا غیر قابل برگشت باشد.

 1. اعتبار قابل برگشت :)  (Revocable L/Cاین نوع اعتبار را بانک بازکننده می تواند (معمولا به دستور مشتری خود یعنی خریدار) بدون اطلاع قبلی صادر کننده یعنی ( (ذینفع اعتبار) ) در هر زمان فسخ کند. بنابراین، اعتبار قابل برگشت تعهد حقوقی الزام آوری برای بانک در زمینه پرداخت بوجود نمی آورد. از آنجا که اعتبار قابل برگشت تضمین زیادی به صادر کننده نمی دهد، به ندرت مورد استفاده قرار می گیرد.

 ماهیت برگشت پذیری اعتبار، در ابلاغیه بانک کارگزار به صادرکننده تصریح می گردد. صادرکننده ای که با چنین اعتباری کالایی را می فروشد حداقل بایستی از بانک درخواست کند ( (شرط اطلاع) ) را در ابلاغیه بگنجاند. طبق این شرط بانک موظف است صادرکننده را بلافاصله از لغو اعتبار مطلع گرداند. با کمال تعجب اگر خريدار ايرانی بخواهد اعتبار قابل برگشت گشايش نمايد سيستم بانکی از وی مجوز خاص بانک مرکزی را مطالبه مينمايد در حاليکه اعتبار غير قابل برگشت احتياجی به مجوز ندارد.

  2. اعتبار اسنادی غیر قابل برگشت : ( (Irrevocable L/C این نوع اعتبار را نمی توان بدون رضایت ذینفع اعتبار و بانک های ذیربط اصلاح یا فسخ کرد. بنابراین، تعهدی قطعی برای بانک بازکننده در زمینه پرداخت به وجود می آورد. گشایش اعتبار غیر قابل برگشت معمولا از طریق یک بانک کارگزار در کشور ذینفع، به وی ابلاغ می شود. براساس آخرین مقررات اتاق بازرگانی بین الملل در صورت عدم تصريح و سکوت در اعتبار اسنادی مبنی بر قابل برگشت يا غير قابل برگشت بودن آن، اعتبار غير قابل برگشت خواهد بود. بانک بازکننده ممکن است به این بانک دستور دهد که صرفا اعتبار را ابلاغ کند یا آن را تایید نیز بنماید پس اعتبار اسنادی غیر قابل برگشت دارای دو نوع تایید شده و تایید نشده می باشد.

  الف. اعتبار اسنادی غیر قابل برگشت تایید نشده : (Unconfirmed L/C) در این نوع اعتبار، بانک کارگزار صرفا گشایش اعتبار را به ذینفع ابلاغ می کند. این بانک هیچ گونه مسؤولیتی را نمی پذیرد و تنها از جانب بانک باز کننده عمل می کند. بنابراین بانک کارگزار الزامی به قبول اسناد ارایه شده توسط ذینفع ندارد. ذینفع نیز تنها باید به بانک خارجی بازکننده اعتبار متکی باشد. این امر بدان معناست که اعتبار غیر قابل برگشت تایید نشده تنها وقتی مناسب است که خطرهای سیاسی و تجاری اندک باشد. اگر در شرايط اعتبار کلمه Confirmed ذکر نشود آن اعتبار تاييد نشده تلقی ميشود.

 اعتبارت غیر قابل برگشت و تایید نشده گاه بوسیله بانک های عمده صادر می گردد که تایید بانک های محلی را ضروری نمی دانند. این نوع اعتبار تا حدی ارزانتر از اعتبار تایید شده است، اما این عیب را نیز دارد که اجرای قرارداد فروش در ارتباط با پرداخت را تنها به کشور فروشنده محدود نمی کند و اگر بانک کارگزار در مقابل ارایه اسناد، از پرداخت سر باز زند، فروشنده مجبور خواهد بود اقدامات قانونی را خارج از کشور خود علیه بانک بازکننده آغاز کند و این وضعیتی است که به طور کلی با هدف اصلی اعتبارات اسنادی مغایرت دارد.

  ب. اعتبار اسنادی غیر قابل برگشت تایید شده : ( (Confirmed L/Cدر این نوع اعتبار، بانک کارگزار خود متعهد به پرداخت است و بنابراین تعهد مزبور قول جداگانه ای است که این بانک در مورد پرداخت به ذینفع اعتبار می دهد. معمولا بانک طرف صادرکننده، اعتبار را تایید می کند. از این رو، صادرکننده می تواند اسناد مورد نیاز را به بانکی واقع در کشور خودش تحویل دهد و این بانک موظف است اسناد را قبول کند، مشروط بر اینکه با شرایط پیش بینی شده در اعتبار انطباق داشته و در مهلت مقرر ارایه شده باشند. بدین وسیله، هیچ گونه خطر سیاسی و اقتصادی متوجه صادرکننده نخواهد بود. به علاوه در صورت بروز اختلاف، دادگاه ذیصلاح کشوری که که بانک تاییدکننده در آن واقع شده است، صلاحیت استماع دعوی را دارد و قوانین کشور صادر کننده ناظر بر آن خواهد بود.

اين نوع اعتبار اسنادی حاکی از اطمينان نداشتن به حيثيت اعتباری بانک صادر کننده و يا وضعيت متزلزل سياسي يا اقتصادی کشور خريدار است.

هم اکنون بسياری از فروشندگان خارجی تقاضای اعتبارات تاييد شده از خريداران ايرانی ميکنند که اين مسئله به دو دليل ميباشد اولا وضعيت سياسی و اقتصادی متزلزل ثانيا در سالهای پس از جنگ ايران و عراق بدليل کمبود ارز در سيستم بانکی کشور، بانک مرکزی خريداران را به به گشايش اعتبارات يوزانس (نسيه) ترغيب کرد در حاليکه بانک مرکزی در زمان سررسيد اعتبارات توانايی پرداخت مبلغ اعتبار را نداشت که باعث تاخيرهای بلند مدت در پرداخت مبلغ اعتبارات به فروشندگان شد که باعث بی اعتمادی فروشندگان به بانکهای ايرانی شد.

 بنابراین آشکار است که اعتبار غیر قابل برگشت تایید شده بیشترین تضمین را به صادرکننده می دهد، خصوصا اگر اعتبار به تایید بانک خود صادر کننده رسیده باشد. از آنجا که برای اعتبار غیر قابل برگشت تایید شده تعهد دو بانک لازم است، هزینه کل تایید اعتبار بیش از هزینه ابلاغ اعتبار تایید نشده با همان مبلغ و مدت است.

3. اعتبارات دیداری : (At Sight L/C) در این نوع اعتبار، بانک باید به مجرد تسلیم کلیه اسناد تعیین شده، فورا پرداخت را انجام دهد.

 ذینفع وجه این اعتبار را یا با صدور برات دیداری و ضمیمه کردن آن به سایر اسناد درخواستی در اعتبار دریافت می دارد و یا بدون اینکه براتی صادر شود تنها با ارایه اسناد، وجه اعتبار پرداخت می شود. امروزه شیوه معمول این است که اعتبار بدون صدور برات و تنها در مقابل ارایه اسناد پرداخت گردد. چنانچه براتی لازم باشد در اعتبار مشخص می شود که عهده بانک ابلاغ کننده (در کشور ذینفع) یا بانک بازکننده (در کشور متقاضی) اعتبار کشیده خواهد شد. پرداخت وجه اعتبار گاه به چند روز بعد از موعد پرداخت موکول می گردد و این در حالتی است که بانک پرداخت کننده باید از طریق بانک های دیگر پوشش مالی بدست آورد.

 4. اعتبارات با پرداخت معوق : ( (Usance L/Cدر این نوع اعتبار، بانک به مجرد ارایه کلیه اسناد تعیین شده، وجه را نمی پردازد بلکه این عمل را پس از سپری شدن مدت پیش بینی شده در اعتبار انجام می دهد. بدین ترتیب این نوع اعتبار، ( (مهلتی) ) را در اختیار واردکننده می گذارد. به هر حال صادر کننده می تواند پس از ارایه اسناد به بانک وجه اعتبار را به کسر بهره از پیش دریافت نماید.

 در اعتبار با پرداخت معوق صدور برات از طرف ذینفع لازم نبوده و وجه اعتبار تنها بر اساس خود اعتبار و مدتی پس از دریافت اسناد پرداخت می شود. با ارایه اسناد صحیح، بانک مربوط تعهدی کتبی مبنی بر پرداخت وجه در تاریخ تعیین شده در اعتبار صادر می کند. معامله يوزانس معمولا در کشورهايی انجام ميگيرد که کمبود ارز دارند. از نقطه نظر پرداخت کارمزد بانکی، اعتبار با پرداخت معوق با صرفه تر از اعتبار قبولی است، ولی بر خلاف این اعتبار که پیش پرداخت معمولا فقط از بانک باز کننده یا تاییدکننده اعتبار قابل دریافت است در اعتبار قبولی امکانات گوناگونی جهت تنزیل برات وجود دارد.

5. اعتبارات قبولی : در این اعتبار ذینفع می تواند براتی را بر عهده بانک مشخصی، معمولا بانک ابلاغ کننده، در مقابل ارایه اسناد معینی صادر می نماید. به مجرد ارایه اسناد، صادرکننده برات را پس از اینکه توسط بانک برات گیر قبولی نویسی شد، دریافت می کند. اگر ذینفع مایل باشد وجه برات را پیش از سر رسید در اختیار داشته باشد معمولا می تواند قبولی بانک را تنزیل نماید. بدین وسیله قیمت فروش به کسر بهره فورا در اختیار فروشنده قرار می گیرد و از سوی دیگر خریدار معادل مبلغ برات در سررسید بدهکار می شود. با توجه به نکات فوق مراحل مربوط به اعتبار قبولی به شرح زیر است :

 - متقاضی تقاضای صدور اعتبار اسنادی می کند که در آن قبولی برات در کشور ذینفع پیش بینی شده باشد.

 - بانک بازکننده اعتبار را صادر می کند.

 - بانک ابلاغ کننده اعتبار را ابلاغ می کند.

- ذینفع اسناد پیش بینی شده در اعتبار و از جمله برات را به بانک ابلاغ کننده ارایه می دهد.

 - بانک ابلاغ کننده برات را قبولی نویسی می نماید و اسناد را برای بانک باز کننده ارسال می دارد.

 - برات مدت دار تنزیل می شود.

 - ذینفع، وجه اعتبار را پس از تنزیل دریافت می دارد.

 - بانک بازکننده، اسناد را در اختیار متقاضی اعتبار می گذارد.

 - دارنده برات مدت دار آن را در سر رسید جهت تسویه به بانک ابلاغ کننده ارایه می دهد.

 - بانک ابلاغ کننده، وجه را به دارنده برات می پردازد و سپس با بانک بازکننده تسویه حساب می نماید.

 - بانک بازکننده، حساب متقاضی را بدهکار می کند.

 همچنین باید خاطر نشان ساخت که اعتبارات قبولی عمدتا جهت تامین مالی متقاضی اعتبار در نظر گرفته شده است ولی در عین حال اگر برات های مدت دار تنزیل شوند سرمایه در گردشی را جهت تامین مالی ذینفع فراهم می آورند. گرچه کارمزد بانکی اعتبار قبولی در مقایسه با اعتبار با پرداخت معوق زیادتر است، اما در عین حال ذینفع از آزادی عمل بیشتری برخوردار است.

  6. اعتبارات مخصوص : علاوه بر اعتبارات اسنادی فوق الذکر که بیش از همه متداولند، انواع خاص دیگری، مانند اعتبار ماده قرمز، اعتبار گردان، اعتبار معامله ای نیز وجود دارند که منحصرا به آنها پرداخته می شود.

  الف. اعتبار ماده قرمز: ( (Red Clause L/C اعتباری است که طبق آن ذینفع می تواند قبل از ارسال کالا وجوهی را به صورت پیش پرداخت (حداکثر تا کل مبلغ اعتبار) از بانک ابلاغ کننده یا تاییدکننده دریافت دارد. علت این نام گذاری آن است که برای اولین بار بانک بازکننده اعتبار جهت جلب توجه بانک ابلاغ کننده آن را با مرکب قرمز نوشت و از آن به بعد این اصطلاح متداول گردید.

 از زمانی که ذینفع پیش پرداخت را از بانک ابلاغ کننده دریافت می دارد تا زمانی که کالا را ارسال داشته و اسناد حمل را به بانک ابلاغ کننده تحویل می دهد و تقاضای دریافت وجه اعتبار را می نماید مقداری بهره به پیش پرداخت تعلق می گیرد که تادیه آن بر عهده ذینفع است. بانک ابلاغ کننده مبلغ پیش پرداخت و بهره متعلق به آن را از کل اعتبار کسر و مابقی را به ذینفع پرداخت می نماید. اگر ذینفع قادر به اجرای قرارداد و ارایه اسناد در راس موعد مقرر نباشد، بانک بازکننده اعتبار مسؤولیت استرداد وجه پرداختی و بهره آن را به بانک ابلاغ کننده دارد و در ننهایت خریدار کالا بایستی مبالغ مزبور را بپردازد.

 ب. اعتبار اسنادی گردان : ( (Revolving L/C اعتباری است که پس از هر بار برداشت توسط ذینفع، مبلغ آن خود به خود افزایش می یابد و تا انقضای مدت اعتبار در همان سطح مبلغ گشایش یافته اولیه ثابت می ماند. این اعتبار در مواقعی گشایش می یابد که خریدار به طور متوالی و با فواصل معین معاملاتی را با شرایط یکسان با فروشنده انجام می دهد. بدین ترتیب، خریدار بدون نیاز به مراجعات مکرر به بانک، فقط برای یکبار گشایش اعتبار می نماید. طبق این اعتبار به محض اینکه فروشنده اسناد حمل را ارایه داد و از اعتبار استفاده نمود عین آن اعتبار خود به خود برای او دوباره مفتوح می گردد.

 از لحاظ نظری، گردان بودن اعتبار می تواند از جهت مبلغ یا ئوره باشد، ولی گردان بودن مبلغ چون تعهدی غیر قابل محاسبه و غیر قابل پیش بینی برای خریدار و بانک به وجود می آورد کمتر یه کار گرفته می شود و در عمل اعتبار گردان از نظر دوره مورد استفاده قرار می گیرد.

  ج. اعتبار معامله ای : اعتبار ممکن است قابل معامله باشد. در این صورت، یا بانکی که اعتبار نزد آن موجود است اجازه معامله دارد (که ممکن است بانک ابلاغ کننده باشد) یا اینکه اعتبار آزادانه توسط هر بانکی قابل معامله می باشد. در صورتی که صدور برات لازم نباشد، بانک معامله کننده تنها بر اساس اسناد معامله می کند، در غیر این صورت برات های ذینفع را که عهده بانک بانک بازکننده بوده و این بانک متعهد به پرداخت آن است از ذینفع خریداری کرده و سپس مستقیما با بانک باز کننده تسویه حساب می نماید. در صورتی که اعتبار تایید نشده باشد، برات ها با حق رجوع به ذینفع (در صورت عدم قبولی آنها) خریداری می شود. اما اگر برات تایید شده باشد، این عمل بدون حق رجوع به ذینفع صورت می گیرد.

 قواعدی که واردکننده (خریدار) و صادرکننده (فروشنده) باید رعایت کنند :

واردکننده (خریدار)

قاعده اول

 دستورات واردکننده به بانک بازکننده اعتبار باید روشن و دقیق بوده و در آنها بیش از اندازه به جزییات پرداخته نشود. نمی توان از بانک انتطار داشت خواسته های خریدار را حدس بزند. همچنین بانک نمی تواند مشخصات پیچیده و اغلب تکنیکی کالا را بررسی کند.

قاعده دوم

 منظور از اعتبار، پرداخت قیمت کالای خریداری شده است و نه نظارت بر معامله بازرگانی. قیود و شرایط اعتبار و اسناد خواسته شده باید مطابق قرارداد فروش باشند که در واقع اعتبار بر آن مبتنی است.

قاعده سوم

 اگر بازرسی کالا قبل از حمل یا به هنگام آن درخواست شده باشد، این بازرسی باید به یک سند مستند گردد. نوع این سند و صادرکننده آن باید دقیقا در اعتبار ذکر شود.

قاعده چهارم

 در اعتبار نباید سندی درخواست شود که فروشنده قادر به تهیه آن نیست یا شرایطی پیش بینی شود که وی نمی تواند آنها را متحقق سازد.

 صادر کننده (فروشنده)

قاعده اول

 گرچه ممکن است از دریافت اعتبارنامه تا استفاده از این اعتبار مدت قابل ملاحظه ای سپری شود، اما صادرکننده نباید در مطالعه و درخواست هر گونه تغییرات ضروری در اعتبار تاخیر ورزد.

قاعده دوم

 فروشنده باید متقاعد شود که قیود و شرایط و اسناد درخواستی در اعتبار با قرارداد فروش انطباق دارند. بانک ها توجهی به قراردادهای فروش نداشته و در بررسی اسناد تنها شرایط اعتبار و هرگونه اصطلاحات بعدی در آن مد نظر قرار می دهند.

قاعده سوم

صادرکننده باید :

 - اسناد مورد نیاز را دقیقا به همان ترتیب که در اعتبار درخواست شده است ارایه دهد. این اسناد باید مطابق قیود و شرایط اعتبار بوده و برحسب ظاهر با یکدیگر تناقض نداشته باشند.

 - اسناد در اسرع وقت و در هر حال تا تاریخی که اعتبار قوت قانونی دارد و طی مهلت موجود پس از صدور این اسناد که در اعتبار تعیین می شود، به بانک ارایه دهد.

قاعده چهارم

 صادرکننده باید به خاطر داشته باشد که عدم رعایت شرایط تعیین شده در اعتیار یا وجود بی ترتیبی در اسناد سبب می گردد که بانک از پرداخت وجه اعتبار خودداری ورزد.

 گشایش اعتبارات اسنادی در بانک تجارت

بانک تجارت غالباً ازطریق عقد جعاله اقدام به گشایش اعتبار اسنادی می نماید. گشایش اعتبار اسنادی می تواند دیداری یامدتدار (یوزانس و ریفاینانس) باشد. در گشایش اعتبار اسنادی براساس مصوبه های صادره بخشی ازمبلغ اعتبار به عنوان پیش پرداخت در زمان گشایش از مشتری اخذ و مابقی در زمان تحویل اسناد توسط مشتری تامین و به حسابهای مربوطه واریز می گردد تضمین باقیمانده وجه اعتبار، بر اساس مقررات جاری بانک و در قبال وثایق معتبر انجام می گردد یا بخش قابل توجهی از مبلغ اعتبار اسنادی بعداز رسیدن اسناد حمل در قالب تسهیلات فروش اقساطی کالای وارده، در اختیار مشتریان بانک قرارمی گیرد

 در صورت درخواست متقاضی/ خریدار جهت استفاده از تسهیلات خطوط اعتباری کوتاه/ میان و بلند مدت ریفاینانس و فاینانس و یا استفاده از تسهیلات حساب ذخیره ارزی و یا منابع بانک و یا بانک توسعه اسلامی واحد ارزی اقدام به گشایش اعتبار می نماید و با دریافت اسناد از بانک معامله کننده و با توجه به میزان پیش پرداخت هنگام گشایش اعتبار و شیوه تامین ارز نسبت به محاسبه و دریافت مابقی مبلغ اعتبار اقدام نموده و پس از آن در خصوص واریز اسناد و ظهرنویسی آن عمل خواهند کرد- در اعتبارات اسنادی دیداری، پس از اخذباقیمانده اعتبار نسبت به ظهر نویسی و تحویل اسناد اقدام می گردد در اعتبار اسنادی مدت دار، بانک پس از اخذ وثایق مطمئن، اسناد را ظهر نویسی و تحویل متقاضی می نمایدو مشتری در سررسید اقدام به تسویه حساب می نماید.

 شرایط و مدارک لازم متقاضیان گشایش اعتبار اسنادی قبل از اخذ مصوبه اعتباری:

 - داشتن اهلیت قانونی

 - دارابودن کارت بازرگانی معتبر و سوابق کافی جهت واردات کالا

 - واحد تولیدی باید دارای جواز کسب دربخش بازرگانی مربوطه باشد.

 - متقاضی گشایش اعتبار اسنادی بایستی کلیه ضوابط و شرایط بانک را دراین خصوص دارا باشد.

 - عدم سوابق منفی در سیستم بانکی (چک برگشتی و دیون معوق اعم از ارزی وریالی)

- توانایی واریز مابقی وجه اسناد رسیده در سررسید های مقرر

 - تکمیل پرسشنامه ویژه واحدهای بازرگانی

 - مدارک ثبتی شرکت و آگهی تغییرات طی دوسال گذشته

 - پروانه کسب

 - صورت های مالی دو سال قبل (ترازنامه و سود وزیان) با مهر وامضای شرکت

 - کپی اسناد مالکیت، دفتر مرکزی، نمایشگاه، انبار

 - کپی شناسنامه، کپی کارت ملی و مدرک تحصیلی مدیران و سهامداران عمده

شرایط و مدارک لازم متقاضیان گشایش اعتبار اسنادی بعد از اخذ مصوبه اعتباری :

 1. تکمیل فرم تقاضای گشایش اعتبار اسنادی که مفاد آن مطابق مدارک ارائه شده توسط متقاضی اعتبار

 2. فرم ثبت سفارش وزارت بازرگانی که حسب مقررات واردات و صادرات حاکی از اخذ کلیه تاییدیه های لازم جهت واردات کالای موضوع پروفرم و نیز تاییدیه وزارتخانه ذیربط با مهر و امضاء مجاز و معتبر باشد.

 3. اصل پروفرم و سایر اصلاحیه های مربوطه ممهور به مهر وزارت بازرگانی.

 4. فتوکپی کارت بازرگانی مطابق با اصل (رویت اصل آن و درج عبارت "کپی با اصل مطابقت دارد") برای سازمانها و دستگاه های دولتی ارائه ردیف بودجه سالانه الزامی است.

 5. تعهدنامه ورود و ترخیص کالا در مورد اعتبارات اسنادی کالایی (به استثنای اعتبارات اسنادی از محل ارز متقاضی)

6. اصل بیمه نامه به نفع بانک تجارت با پوشش بیمه ای حداقل 110% ارزش CPT/CFR و با 120% ارزش FCA/FOB کالا به همراه اصل رسید پرداخت کل حق بیمه و یا کپی برابر اصل شده توسط شرکت بیمه الزامی است.

 (به استناد اعتبارات خدماتی که نیازی به بیمه نمی باشد)

 7. مصوبه اعتباری و یا کارت سالیانه صادره ارگان اعتباری – ضمناً رونوشت مصوبه اعتباری صادره توسط ارگان اعتباری (فرم 1043) جهت هر مورد اعتبار اسنادی الزامی است.

 8. تائید به احراز شرایط مصوبه اعتباری صادره توسط شعبه ریالی ذیربط

 9. مجوز وزارت راه و ترابری در صورت لزوم (وفق مقررات)

 10. تکمیل فرم نمایندگان ذینفع در ایران

 11. تعهدنامه نوسانات واقعی بودن مورد معامله برای اعتبارات اسنادی مدتدار

12. نامه پذیرش بازرسی قبل از حمل صادره شرکت بازرسی کننده (در موارد درج شرط بازرسی کالا در شرایط اعتبار) در سربرگ شرکت بازرسی کننده و ممهور به مهر شرکت بازرسی کننده

13. سایر مدارک و مجوزها وفق مصوبات و مقررات صادرات و واردات

 اعتبار اسنادی داخلی ریالی

 نوعی شیوه پرداخت و یکی از خدماتی است که بانک به درخواست یک خریدار (متقاضی) ، به منظور خرید یا سفارش کالا یا خدمات از یک فروشنده (ذینفع) داخلی و به نفع وی برقرار می نماید

 اعتبار اسنادی داخلی- ریالی بر مبنای عقد جعاله گشایش می‌شود. در صورت درخواست متقاضی و با بررسی و موافقت بانک هنگام ظهر نویسی اسناد و تسویه حساب، امکان اعطای تسهیلات در قالب عقد فروش اقساطی و مشارکت مدنی میسر می‌باشد.

 اعتبارات اسنادی صادراتی

با توجه به سیاست جمهوری اسلامی ایران در خصوص گسترش صادارات غیر نفتی با رعایت مفاد فصل سوم قانون عملیات بانکی بدون ربا, بانک تجارت با اعطای تسهیلات در قالب یکی از عقود ذیل خدمات گشایش اعتبار اسنادی صادرات را انجام می دهد:

 1- مشارکت مدنی صادراتی

 2- سلف ارز

 3 - خرید دین اعتبارات اسنادی صادراتی مدتدار

4 - فروش اقساطی مواد اولیه جهت صدور کالا

متقاضی استفاده از تسهیلات باید دارای مدارک ذیل باشد:

 - مدارک صدور کالا و خدمات سنوات قبلی نظیر اظهارنامه خروج کالا و. . .

 - داشتن کارت بازرگانی معتبر

 - اخذ تاییدیه معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری در خصوص صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی که دارای رتبه بندی معاونت مذکور می باشند.

 - درخصوص شرکتها و موسسات که فاقد رتبه بندی معاونت برنامه ریزی و نظارت راهبردی ریاست جمهوری می باشند لازمست گواهی تایید صلاحیت از مرجع ذیصلاح ارائه گردد.

 - نداشتن تعهد ارزی سررسید گذشته و تسویه نشده نزد بانک تجارت

 - ارائه قرارداد انجام کار در خصوص صادرکنندگان خدمات فنی و مهندسی

 تهیه و تنظیم : امیر گل محمدی، ایرج احمدی، حسینی، میرزایی، حقیقت

<< >> 

مقالات نرم افزار حسابداری