به روش خودتون حسابداری کنید...

مقالات
مخاطره و بازده مالی

 


 هرگاه بازده یك دارایی بطور دقیق قابل پیش بینی نباشد، سرمایه گذاری در آن دارایی همراه با ریسک  است. مثلا چون بازده سرمایه گذاری در سهام عادی بطور دقیق قابل پیش بینی نیست، سرمایه گذاری در سهام عادی همراه با ریسك است اما چون با سرمایه گذاری در اوراق قرضه دولتی اصل و بهره آن حتما دریافت خواهد شد، سرمایه گذاری در اوراق قرضه دولتی همراه با ریسك نیست.
اندازه گیری مخاطره
    برای اندازه گیری مخاطره طرحهای سرمایه گذاری، از انحراف معیار استفاده می شود. انحراف معیار، عدم قطعیت یا مخاطره جریان نقدینه را نشان می دهد. ضریب تغییرات معیاری نسبی است كه بصورت درصد بیان می شود.
مخاطره مجموعه دارایی و پراكنده سازی یا متنوع ساختن داراییها
هر گاه تمام پول شخص در یك نوع دارایی سرمایه گذاری شود، بازده ای كه او به دست می آورد فقط به بازده همان دارایی بستگی پیدا می كند. در این حالت ریسک سرمایه گذاری بالاست. اما اگر پول شخص در چندین دارایی سرمایه گذاری شود، چنانچه یكی از داراییها متحمل زیان شود، بازده داراییهای دیگر آن را به احتمال زیاد جبران خواهد نمود. لذا شخص با توزیع پول خود بین چند نوع دارایی می تواند ریسك را كاهش دهد . به این كار پراكنده سازی داراییها به خاطر اجتناب از ریسك می گویند.
از آنجا كه در دنیای واقعی داراییهایی با همبستگی كاملا منفی نایاب است، متنوع ساختن مجموعه سرمایه گذاری باعث حذف كامل ریسك نمی شود لیكن میزان ریسک را تا حد زیادی پایین می آورد. مطالعات تجربی ضریب همبستگی بازده اوراق بهادار شركتهای مختلف را حدود 5/0 تا 6/0 مشخص كرده اند.
نكته  دیگر این است كه سرمایه گذار باید به مخاطره كل مجموعه سرمایه گذاری خود و چگونگی تاثیر یك سهام بر روی مخاطره كل مجموعه توجه داشته باشد نه مخاطره یك سهم خاص.
مخاطره و نرخ بازده مجموعه داراییها
    نرخ بازده مجموعه داراییها، میانگین موزون بازده داراییهای موجود در مجموعه مزبور است. وزنهای مورد استفاده در محاسبه میانگین موزون، سهم هر دارائی از كل مجموعه می باشد. مثلا اگر 40% از كل مبلغ سرمایه گذاری شما در سهام شركت الف با بازده 30% و 60% آن در سهام شركت ب با بازده 15% سرمایه گذاری شده باشد، میانگین موزون بازده مجموعه دارائیهای شما بصورت زیر محاسبه ی گردد:
27% = (30% × 40% ) + (25% × 60% )
متنوع ساختن مجموعه سرمایه گذاری، ریسك سرمایه گذاری (كه با انحراف معیار اندازه گیری می شود) را كاهش می دهد. در دنیای واقعی هر چه تعداد سهام موجود در در مجموعه سرمایه گذاری بیشتر باشد، ریسک مجموعه به میزان بیشتری كاهش می یابد اما اضافه نمودن تعداد بسیار زیادی اوراق بهادار در مجموعه، ریسک سرمایه گذاری را بطور كامل حذف نمی كند بلكه میزانی از مخاطره همیشه وجود دارد. این مخاطره باقیمانده را مخاطره كلی بازار می نامند.:
بتا به عنوان معیار اندازه گیری مخاطره
    آن قسمت از ریسک كه با متنوع ساختن مجموعه سرمایه گذاری قابل حذف است را ریسک غیر سیستماتیک و آن قسمت از ریسک كه امكان حذف آن با متنوع ساختن مجموعه سرمایه گذاری امكان پذیر نمی باشد را ریسک سیستماتیک می نامند. ریسک غیر سیستماتیک مربوط به عوامل داخلی شركتها و ریسک سیستماتیک مربوط به عوامل كلان بازار است.
میزان ریسک سیستماتیک هر شركت را با بتا ( β  ) اندازه گیری می كنند. بتای یك سهم نشان دهنده درجه حساسیت بازده آن سهم به بازده كل بازار می باشد. بطور مثال اگر بتای سهام شركت الف 8/. باشد نشان دهنده آن است كه اگر بازده بازار 10% افزایش پیدا كند، بازده سهام شركت الف 8% افزایش پیدا می كند و كه اگر بازده بازار 15% كاهش پیدا كند، بازده سهام شركت الف 12%  (12% = 15% × 8/0) كاهش پیدا می كند.
بتای كل بازار یک است و بتای یك مجموعه متنوع سرمایه گذاری نیز برابر یک است زیرا نمونه ای از كل بازار می باشد.
    برای محاسبه بتای یك مجموعه سرمایه گذاری باید میانگین موزون بتاهای تمام سهام موجود در آن مجموعه را محاسبه نمود. برای مثال اگر شخصی 40% از كل مبلغ سرمایه گذاری خود را در سهام شركت الف و 60% آن را در سهام شركت ب سرمایه گذاری كرده باشد و بتای شركت الف 8/0 و بتای شركت ب 5/1 باشد، بتای مجموعه سرمایه گذاری بصورت زیر محاسبه می گردد:
22/1 = (8/0 × 40% ) + (5/1 × 60% )
خط بازار سهام
    بتا نشان دهنده آن قسمت از ریسك است كه با متنوع ساختن مجموعه سرمایه گذاری قابل حذف نمی باشد. با توجه به این كه افراد جامعه ریسك گریزند و فقط در صورتی ریسك بیشتر را می پذیرند كه بابت آن بازده بیشتری كسب نمایند، نرخ بازده مورد انتظار افراد از سهام شركتها تابعی از ریسک سیستماتیک آنها (بتا) می باشد. یعنی هر چه ریسك سیستماتیک سهام شركتی بیشتر باشد، سرمایه گذاران خواستار بازده بالاتری از سهام آن شركت هستند. لذا ارتباط بین بتا و بازده مورد انتظار سهامداران بصورت زیر است:
در فرمول فوق، نمادها بصورت زیر تعریف می شوند:
Kj = i+ β( km-i)
   Kj  : نرخ بازده مورد انتظار سهام شركت j
   i  : نرخ بازده بدون ریسک
   km  : نرخ بازده مورد انتظار بازار
   β  : بتا (شاخص نسبی ریسک یا ریسک سیستماتیك)
به (i ـ km ) جایزه پذیرش ریسك (صرف ریسک) گفته می شود.

<< >> 

مقالات نرم افزار حسابداری