به روش خودتون حسابداری کنید...

مقالات
بودجه بندی سرمایه ای

مفهوم بودجه بندی سرمایه ای
تعیین مقدار هزینه و درآمد داراییهای سرمایه ای و انجام تجزیه و تحلیلهای لازم به منظور انتخاب نوع این داراییها را بودجه بندی سرمایه‌ای می گویند.
فرایند بودجه بندی سرمایه ای
    معمولا در تمامی شركتها فهرستی از طرحها جهت انجام هزینه های سرمایه ای توسط مدیران میانی و عملیاتی به مدیران عالی پیشنهاد می شود. پس از انجام بررسی های لازم و بحثهای طولانی بین این مدیران و مدیران رده های بالاتر برخی از این طرحها انتخاب و سپس بودجه سرمایه ای تهیه و جهت تصویب به هیأت مدیره ارائه می گردد. طی نمودن این فرایند، نیازمند پیش بینی وجوه مورد نیاز جهت اجرای طرحها و همچنین پیش بینی درآمدها و هزینه های اجرای طرح (جریانات نقدی حاصل از طرح) می باشد.
نحوه محاسبه جریانات نقدی حاصل از طرحهای سرمایه گذاری  
بكارگیری هركدام از روشهای مختلف ارزیابی طرح های سرمایه گذاری مستلزم محاسبه جریانات نقدی حاصل از طرحهای سرمایه گذاری می باشد. برای آشنایی با این موضوع به مثال زیر توجه نمایید.
هزینه تامین منابع مالی مورد نیاز (برای مثال بهره وامها و سود سهام پرداختی برای تامین مالی طرح) نباید در محاسبه جریانات نقدی طرح مد نظر قرار گیرد زیرا این نوع هزینه ها در قالب نرخ هزینه سرمایه لحاظ خواهد شد.
روشهای ارزیابی طرحهای سرمایه گذاری
    برای ارزیابی طرحهای سرمایه گذاری 4 روش زیر وجود دارد:
الف) ارزش فعلی
ب) نرخ بازده داخلی (درونی)
ج) دوره برگشت سرمایه     
د) نرخ بازده حسابداری
الف) روش خالص ارزش فعلی ( NPV )
    در این روش برای ارزیابی پروژه های سرمایه گذاری «ارزش فعلی خالص جریانات نقدی» محاسبه و بر اساس آن تصمیم گیری انجام می شود. اگر خالص ارزش فعلی جریانات نقدی یك طرح مثبت باشد، طرح پذیرفته می شود ولی اگر خالص ارزش فعلی جریانات نقدی یك طرح عدد منفی باشد، طرح پذیرفته نخواهد شد. در مواردی كه خالص ارزش فعلی جریانات نقدی یك طرح صفر شود، شركت در پذیرش یا عدم پذیرش آن مختار است.
در مواردی كه شركت در نظر دارد از بین چند طرح پیشنهادی یكی از آنها را انتخاب كند، باید طرحی انتخاب شود كه NPV آن مثبت و از NPV  سایر طرحها بزرگتر باشد.
روش NPV یكی از بهترین روشهای ارزیابی پروژه های سرمایه گذاری می باشد.
ب) نرخ بازده داخلی یا درونی ( IRR )
نرخ بازده داخلی یا نرخ بازده درونی عبارت است از آن نرخی كه اگر با آن NPV طرح محاسبه شود، NPV برابر صفر گردد.
شرط پذیرش یك طرح با استفاده از روش نرخ بازده داخلی این است كه نرخ بازده داخلی طرح از نرخ هزینه سرمایه شركت بیشتر باشد. چنانچه نرخ بازده داخلی طرح از نرخ هزینه سرمایه شركت كمتر باشد، طرح نباید پذیرفته شود و در صورتیكه نرخ بازده داخلی طرح با نرخ هزینه سرمایه شركت برابر باشد، شركت در پذیرش یا عدم پذیرش طرح مختار است.
در مواردی كه شركت در نظر دارد از بین چند طرح پیشنهادی یكی از آنها را انتخاب كند، باید طرحی انتخاب شود كه اولا نرخ بازده داخلی آن از نرخ هزینه سرمایه شركت بیشتر باشد و ثانیا نرخ بازده داخلی طرح از نرخ بازده داخلی سایر طرحها بزرگتر باشد.
ج) دوره برگشت سرمایه
     دوره برگشت سرمایه دوره زمانی است كه در آن سرمایه گذاری اولیه یك طرح به شركت باز می گردد. برای مثال اگر سرمایه گذاری به میزان 1000 واحد پولی، دارای جریان نقدینه خالی ورودی به میزان 400 واحد پولی در سال باشد، دوره برگشت آن 5/2 سال (5/2 = 400 ÷ 1000 ) خواهد بود. براساس روش دوره برگشت سرمایه، یك طرح تنها هنگامی پذیرفته می شود كه دوره برگشت سرمایه آن از مدت تعیین شده توسط مدیریت شركت کمتر باشد. هنگام مقایسه دو طرح، طرحی كه دوره برگشت سرمایه كوتاه تری دارد و این دوره كمتر از دوره تعیین شده توسط مدیریت شركت می باشد، پذیرفته می شود.
دوره برگشت سرمایه دارای 2 اشكال اساسی است. اول این كه در این روش بازده بعد از دوره برگشت در نظر گرفته نمی شود. بطور مثال اگر شركتی دو طرح الف و ب با سرمایه گذاری هركدام 5000 واحد پولی را در دست بررسی داشته باشد كه جریان نقدی ورودی خالص طرح الف طی 6 سال عمر مفید آن سالانه 2500 واحد پولی و جریان نقدی ورودی خالص طرح ب طی 2 سال عمر مفید آن سالانه 3100 واحد پولی باشد، بر اساس دوره برگشت سرمایه، بدون توجه به جریانات نقدی سالهای سوم تا ششم طرح الف، طرح ب پذیرفته می شود.
مشكل دیگر روش دوره برگشت سرمایه این است كه الگوی بازده ها در داخل دوره برگشت در نظر گرفته نمی شود یعنی ارزش زمانی پول مورد توجه قرار نمی گیرد. برای توضیح این مطلب به مثال بعد توجه كنید:
د) نرخ بازده حسابداری ( ARR )
نرخ بازده حسابداری عبارت است از متوسط سود سالانه حسابداری بعد از مالیات حاصل از طرح سرمایه گذاری تقسیم بر متوسط میزان سرمایه گذاری.
روش نرخ بازده حسابداری به دو دلیل معیاری گمراه كننده برای اندازه گیری مزایای ناشی از یك دارائی است: اول آنكه سود حسابداری معمولاٌ برابر جریان نقدینه نیست و ثانیاٌ در روش نرخ بازده داخلی ارزش زمانی پول در نظر گرفته نمی شود.
مقایسه سرمایه گذاریهای با عمر مفید متفاوت
برای مقایسه طرحهای سرمایه گذاری با استفاده از روش NPV  و نرخ بازده درونی، باید طرحهای مورد نظر عمر مفید مشابه داشته باشند. اما در موارد زیادی لازم می شود كه سرمایه گذاریهای با عمر مفید متفاوت با همدیگر مقایسه گردند. در این موارد بدین گونه برخورد می شود كه چنانچه سرمایه گذاری با عمر مفید كوتاهتر انتخاب شود، بعد از اتمام عمر مفید این سرمایه گذاری، شركت با منبع مالی مورد نظر چه كار خواهد كرد؟
تورم و بودجه بندی سرمایه ای
    در تحلیل بودجه بندی سرمایه ای، تحلیلگر باید جریان نقدینه را با در نظر گرفتن تورم پیش بینی كند. مثلاٌ اگر درآمد یك پروژه در سال جاری 1000 واحد پولی پیش بینی می شود، چنانچه نرخ تورم 5% باشد، با فرض ثابت بودن سایر شرایط، درآمد این پروژه در سال آینده 1050 واحد پولی خواهد بود.
    از آنجا كه نرخهای بهره بازار انتظارات تورمی را در نظر می گیرند، در شرایط تورمی نیز نرخ تنزیل مناسب همان نرخ جاری بازار است كه برای پروژه های سرمایه گذاری مشابه مورد استفاده قرار می گیرد.
فرصتهای سرمایه گذاری مرتبط با هم
سرمایه گذاریهایی كه ممكن است بر بازدهی (سود آوری) یكدیگر تاثیر بگذارند را سرمایه گذاری مرتبط با هم می گویند.
جیره بندی سرمایه ای
در صورتی كه منابع شركت برای اجرای پروژه های سرمایه گذاری محدود باشد، شركت ناگزیر است از بین سرمایه گذاریهای مختلف تعداد محدودی را انتخاب و اجرا نماید.

<< >> 

مقالات نرم افزار حسابداری